Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Herbestemming.

Herbestemming = (gedeeltelijk) behoud + (meestal) functieverandering + eventueel (gedeeltelijke) sloop + eventueel (gedeeltelijk) nieuwbouw.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

algemeen;

hergebruik;
herbestemming;



 

Algemeen:


De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed in Nederland heeft in 2010 een Nationaal Programma Herbestemming in het leven geroepen om herbestemming van karakteristiek vastgoed te stimuleren.   (zie noot !)
De Rijksdienst wil samen met andere partijen oplossingsrichtingen vinden voor de toenemende leegstand van dit vastgoed. Het gaat onder meer om kerken, kloosters, boerderijen, fabrieksgebouwen, postkantoren, watertorens, etc.

'Verbouwen, niet bouwen’.
25 maart 2015
Herbestemming is dé opgave voor de komende jaren, aldus minister Blok van Wonen en Rijksdienst bij de installatie van het nieuwe H-team Next Generation.
Dit H-team neemt het stokje over nu het Nationaal Programma Herbestemming van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed is beeindigd.

noot!
Het woord stimuleren wil zeggen dat herbestemming zoals hier bedoeld geen nieuw verschijnsel is.

Herbestemming, ofwel het geven van een nieuwe functie aan een bestaand gebouw, is ook een vorm van hergebruik
Zie voor verdere uitleg waarom stimuleren nodig is;    het hier onder staande subonderwerp "Hergebruik".
klik hier om naar boven te gaan



 

Hergebruik:

Hergebruik van materialen is het opnieuw gebruiken deze van materialen in hun oorspronkelijke vorm.
Bij hergebruik van een voorwerp wordt het voorwerp, al dan niet voor een ander doel, opnieuw gebruikt.
Bij recycling wordt een afvalstof weer omgezet in een nieuw product.

let op!    downcycling is een negatieve vorm van hergebruik. ( Zie verderop bij circulair bouwen.)

bron tekstfragment:    Wikipedia.
Door de welvaartsstijging in de geïndustraliseerde westerse landen in de 20e eeuw werden veel gebruikte materialen als afval beschouwd en weggeworpen. Dat is niet altijd zo geweest.
In het algemeen gold, in het verleden, dat goederen en materialen net zo lang werden gebruikt   c.q.   werden hergebruikt tot ze totaal versleten waren.

Toen in het laatste kwart van de vorige eeuw een wegwerpmaatschappij was ontstaan en de afvalbergen in de welvarende landen steeds groter werden, kwam onder druk van de opkomende milieubeweging en strengere wetgeving het hergebruik van gebruikte materialen en afval weer op gang.
Een belangrijke stimulans was ook de stijgende prijs van grondstoffen waardoor hergebruik economisch interessanter werd. Er is daarna een aparte industrie ontstaan die zich op hergebruik en recycling heeft toegelegd.

Voorbeelden hergebruik van een voorwerp:

 

Muiderslot:
Hergebruik bestaande septictanks als pompput.

zie  het subonderwerp "Divers"
bij het onderwerp "Vloerluiken" van het onderdeel "Vloeren - vloeren divers".

herbestemming

Gevangenpoort:
Hergebruik bestaand rookkanaal als leidingschacht.

zie  het subonderwerp "Hergebruik van het ongebruikte rookkanaal"
bij het onderwerp "Leidingschachten" van het onderdeel "Installaties - algemeen".

herbestemming herbestemming

Circulair bouwen, kansen voor slopers en groothandels.

(Bouwnieuws | Door ING Economisch Bureau):   bron tekstfragmenten:    Archidat bouwforatie nieuwsbrief 30-06-2017 (www.bouwformatie.nl)

Bij circulair bouwen staat de herbruikbaarheid van bouwmaterialen centraal.

35% van de Nederlandse afvalstroom bestaat momenteel uit bouwafval. De bouwsector recyclet hiervan 95%. Het gaat daarbij grotendeels om bouwpuin dat wordt verwerkt tot granulaat voor fundering onder wegen. Dit vernietigt echter voor een groot deel de waarde van de bouwmaterialen en daarom wordt ook wel gesproken over downcyclen.
Beter is het om bouwmaterialen of juist zelfs complete gebouw(del)en op een hoogwaardige manier te hergebruiken. Een kozijn heeft namelijk een veel hogere waarde dan het hout.
Nog circulairder is het als een heel gebouw door renovatie of transformatie een nieuw leven krijgt.
Provincies, gemeenten, Rijkswaterstaat en woningcorporaties kunnen vanuit hun maatschappelijke taak het voortouw nemen bij circulair bouwen. Naar schatting is bijna 30% (€ 25 miljard per jaar) van de bouwproductie gerelateerd aan deze (semi-) overheidsinstellingen.

Voor slopers bestaan er bij circulair bouwen kansen door slim te slopen. Zij kunnen hele bouwdelen uit een slooppand halen door het gebouw te ontmantelen zodat deze hergebruikt kunnen worden.

noot!   Mits we hetzelfde bouwen als we slopen. Een glazen kantoor binnenwand is in een standaard woning niet her te gebruiken.
zie  de extra "custom-made systeemwanden" van het onderdeel "Wanden - binnenwanden".  )
klik hier om naar boven te gaan



 

Herbestemming:

Gebouwen worden vaak voor een bepaalde functie gebouwd.
In de loop van de tijd kunnen gebouwen hun functie verliezen door technologische ontwikkelingen, het wegvallen van een bedrijfstak, schaalvergroting, faillissement van de eigenaar, secularisatie, bevolkingskrimp en vergrijzing of door verplaatsing van de bestaande (bedrijfs)activiteit naar elders.

Om verval van een leegstaand pand te voorkomen moet er een nieuwe functie voor worden gezocht.

Een gebouw komt meestal voor herbestemming in aanmerking als het een architectonisch of cultuurhistorisch bijzonder object is (beeldbepalend voor een stad of dorp of kenmerkend voor een streek ofwel "erfgoed" genaamd) of omdat het zich leent voor hergebruik. Door de hogere druk op de bebouwde omgeving is dit in stedelijk gebied eenvoudiger dan in landelijk gebied.

Om een pand geschikt te maken voor een nieuwe bestemming wordt deze vaak geheel of gedeeltelijk verbouwd of gerenoveerd.
De vraag bij een dergelijke herbestemmingsopdracht is dan ook wat blijft behouden en wat wordt getransformeerd (aanpassing, sloop, nieuwbouw) om een hopelijk toekomstbestendig gebouw te scheppen.
 

Voorbeeld van een herbestemmingsproject uit een reeds vergeten verleden:
De bouw van Kanaaleiland, een na-oorlogse Utrechtse stadsuitbreiding, was voltooid. De tijdelijke betonfabriek nabij het toenmalige zwembad "de Liesbosch" was overbodig geworden en geschikt voor een nieuwe bestemming.

herbestemming herbestemming - pdf fragment

Mijn eerste grote werk als beginnend bouwkundig tekenaar.
Van herbestemming had ik nog nooit gehoord. Maar bouwkundig gezien maakt dat helemaal niets uit.

herbestemming

Na deze vuurdoop volgde de panden in de leeg gekomen panden in de binnenstad.
Spannender en lastiger.
Ook voor de afdeling Monumenten van de gemeente Utrecht. Het begrip "Beschermd Stadsgezicht" stond nog in de kinderschoenen.

herbestemming - pdf fragment

zie extra   pdf van de daarna uitgegeven GTB folder.
 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 11-11-2017

 

 
klik hier om naar boven te gaan