Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Asbest.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

asbest algemeen;


Het besluit is definitief genomen: in 2024 moeten alle asbesthoudende daken in Nederland zijn verwijderd.
Dat wordt nog een hele klus, want die daken liggen niet alleen op grote bedrijfsschuren. Ze liggen op fietsenstallingen, tuinhuisjes, huisjes op volkstuincomplexen, vakantiehuisjes, woonhuizen en daarnaast zijn nog veel meer toepassingen mogelijk.
Soms gaat het om een enkele vierkante meter en soms om enkele honderden.
 


 

Asbest algemeen:

Asbest (een delfstof) is een verzamelnaam voor een aantal in de natuur voorkomende mineralen (silicaten), die zijn opgebouwd uit fijne, microscopisch kleine vezels.

Asbestvezels zijn onder te verdelen in twee hoofdgroepen:

  • de spiraalvormige of serpentijnachtige, waaronder chrysotiel (ofwel witte asbest)
  • de rechte of amfiboolachtige, waaronder crocidoliet (blauwe asbest), amosiet (bruine asbest), anthophylliet (geel), tremoliet (grijs) en actinoliet (groen).
Zolang asbest in gebonden toestand verkeert, is er geen gevaar voor de gezondheid. Als losse asbestvezels worden ingeademd lopen zij vast in de kleine luchtwegen en longblaasjes.
Als gevolg van blootstelling aan asbest, kunnen verschillende asbestziekten als asbestose, asbestpleuritis, longkanker, etc. ontstaan.
De meeste ziekten openbaren zich pas tientallen jaren nadat de blootstelling aan asbest heeft plaatsgevonden en zijn niet of nauwelijks te genezen.

Toepassingen:

Asbest is tot in de jaren tachtig veel gebruikt in gebouwen en woningen, vanwege bepaalde nuttige eigenschappen: het is sterk, slijtvast, isolerend en bovendien goedkoop. Het werd bijvoorbeeld gebruikt in:

(tabel - bron gemeente Utrecht.)

Mogelijk toegepast in

Mate waarin het is toegepast

Uiterlijk

Asbestcement, vlakke plaat

Gevels, dakbeschot, rondom schoorstenen

Vaak

Grijze plaat van 3 tot 8 mm dik, vaak aan een kant 'wafelstructuur'

Asbestcement, vlakke gevelplaat met coating

Decoratieve buitengevels, galerij

Vrij algemeen in flats

Als vlakke plaat maar met aan een kant gekleurde geëmailleerde of gespoten coating

Asbestcement, schoorsteen of luchtkanaal

Bij kachel of CV-installatie, ventilatiekanalen

Vaak

Rond of vierkant kanaal, verder als vlakke plaat

Asbestcement, bloembak

Zowel buiten als binnen, balkons

Vaak

In diverse vormen, verder als vlakke plaat, meestal dunner dan betonnen bak

Asbestcement, golfplaat

Daken van schuren en garages

Vaak

Als golfplaat, in diverse dikten

Asbestcement met cellulosevezels (asbestboard)

Alleen geschikt voor binnentoepassingen, aftimmeringen, inpandige kasten

Soms

Geelbruine, dunne plaat, lijkt op hardboard

Asbestcement, dakleien

Imitatieleien

In Nederland weinig toegepast

Vlakke plaatjes, aan één zijde gecoat

Asbestcement, standleidingen

Afvoer toilet

Vaak

Als luchtkanaal, maar dikker

Asbestcement, imitatiemarmer

Vensterbanken en schoorsteenmantels

Soms

Als marmer, in breuk- of zaagvlakken zijn witte vezels zichtbaar

Harde asbesthoudende vinyltegels

Toiletten, keukens

Soms, meestal bij de bouw gelegd

Harde tegel met meestal een wit gevlamd motief


 

Producten waarin asbest in een niet-hechtgebonden vorm voorkomt

Afdichtkoord

Afdichting schoorstenen, kachelruitjes en -deurtjes, in oude haarden en allesbranders

Regelmatig

Wit tot vuilgrijs pluizig koord

Asbesthoudend stucwerk

Op (vochtige( muren en plafonds

Nauwelijks

Vezelige korrelstructuur

Brandwerend board

Onder CV-ketels, wanden CV-kast, stoppenkast, plafonds, trapbeschot

Regelmatig, vooral in flats en grotere complexen

Lichtbruin tot geel, zachtboardachtig

Asbestkarton

Bekleding zoldering

Weinig

Lichtgrijs, kartonachtig

Vinylzeil met asbesthoudende onderlaag

Keukens, trappen enz., geproduceerd voor 1983

Zeer vaak

Zeer divers, alleen te herkennen door analyse onderlaag


 
En op nog veel meer andere plekken die je in asbestinventarisatierapporten niet tegenkomt.

Hoe te bepalen of asbest aanwezig is:

Volgens het Asbestverwijderingsbesluit 2005 moet er een asbestinventarisatierapport worden gemaakt welke moet voldoen aan de eisen, gesteld in artikel 4.54a, eerste, derde en vierde lid, van het Arbeidsomstandighedenbesluit omdat er anders niet mag worden begonnen met de sloop. Asbestverwijderingsbesluit 2005
2. Asbestinventarisatie Artikel 3
1.Degene die:
   a. anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf een bouwwerk of object geheel of gedeeltelijk afbreekt of uit elkaar neemt, of
   b. een bouwwerk of object geheel of gedeeltelijk doet afbreken of uit elkaar doet nemen, beschikt met betrekking tot het bouwwerk of object,
   dan wel het gedeelte daarvan ten aanzien waarvan de handeling wordt verricht, over een asbestinventarisatierapport indien hij weet of
   redelijkerwijs kan weten dat zich in het bouwwerk of object asbest of een asbesthoudend product bevindt.
2.Degene die:
   a. anders dan in de uitoefening van een beroep of bedrijf asbest of een asbesthoudend product uit een bouwwerk of object verwijdert, of
   b. asbest of een asbesthoudend product uit een bouwwerk of object doet verwijderen, beschikt met betrekking tot het bouwwerk of object over een
   asbestinventarisatierapport.
3.Degene die materialen of producten doet opruimen die ten gevolge van een incident zijn vrijgekomen, beschikt met betrekking tot de materialen of producten over een
   asbestinventarisatierapport indien hij weet of redelijkerwijs kan weten dat zich in de materialen of producten asbest of een asbesthoudend product bevindt.

Een asbestinventarisatie mag alleen verricht worden door hiervoor speciaal gecertificeerde asbestinventarisatie-bedrijven, die in het bezit zijn van het SC-540 certificaat. Er bestaan verschillende vormen van asbestonderzoek.
Je kunt een globaal onderzoek uit laten voeren of een risico-analyse laten maken om inzicht te verkrijgen in mogelijk gevaar voor de gezondheid .

zie extra   In de norm SC-540 wordt onderscheid gemaakt tussen een type A, type B en type 0 onderzoek.

Bij een asbestinventarisatie wordt de bouwgeschiedenis bestudeerd en ter plekke gekeken of er asbestverdachte materialen in een pand of object aanwezig zijn.
Indien er asbestverdacht materiaal is aangetroffen, kan alleen onderzoek met een elektronenmicroscoop uitwijzen of het ook echt asbest is.

Asbestverwijdering:

Het verwijderen van asbest kan door middel van een aantal methoden worden uitgevoerd, waarbij de methode afhangt van de lokatie en de toepassing van de asbestbron. Te weten:
  • in de Open Lucht,
  • Containment
  • of in Glove Bag.
Open Lucht:
Het verwijderen van asbest in de open lucht is de minst gecontroleerde uitvoering.
Hierbij is het de taak van de uitvoerenden om het breken of beschadigen van het asbesthoudende materiaal te voorkomen of indien mogelijk, de breukplaatsen te behandelen met speciale stoffen, om zodoende het vrijkomen van asbestvezels tot een minimum te beperken.

De openluchttechniek wordt gebruikt bij het verwijderen van asbest dat vanaf de buitenzijde is bevestigd of los in de openlucht aanwezig is.

Containment
Verwijderen van asbest in containment is de meest gecontroleerde methode en alleen bedoeld voor inpandige asbestbronnen. Om de bron wordt een gecontroleerde ruimte (het containment) met folie gebouwd, welke in onderdruk wordt gehouden met behulp van speciale apparatuur. De vrijkomende asbestvezels worden weggefilterd door deze apparatuur. Na afloop van de verwijderings- en schoonmaakwerkzaamheden moet het containment worden uitgemeten door een onafhankelijk laboratorium, zodat het containment verantwoord kan worden vrij kan geven.

Glove bag Bij het verwijderen van asbest door middel van de Glove Bag methode is de asbestbron afgesloten van de directe omgeving met behulp van een couveuzezak. Binnen deze zak kan zonder gevaar van emissie van asbestvezels het asbest verwijderd worden. In dit folie wordt ook het afval opgeslagen en afgesloten van de (voormalige) bron. Daarna wordt de bron met een asbeststofzuiger schoon gemaakt.
 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
25-12-2017

 

 
klik hier om naar boven te gaan


 

 

 extra informatie behorende bij:
Asbest algemeen:
klik hier om naar boven te gaan

In de norm SC-540 wordt onderscheid gemaakt tussen een type A, type B en type 0 onderzoek.

Type A:

Op grond van de SC-540 dient de opdrachtgever zelf zorg te dragen voor het aanleveren van documenten waaruit de toepassing van asbest en asbesthoudende producten blijkt. Dit kunnen bouwtekeningen, archieven van verbouwingen of renovaties, beschrijvingen van calamiteiten of incidenten of eventueel eerder uitgevoerde asbest(deel)saneringen zijn.
De uitvoering van de asbestinventarisatie dient zo plaats te vinden dat een onbelemmerde door- en toegang tot alle ruimtes mogelijk is.
De inventarisatie mag met behulp van handgereedschap (al dan niet met licht destructief onderzoek) uitgevoerd worden.

De indeling van alle asbesthoudende materialen in risicoklassen wordt uitsluitend uitgevoerd met behulp van SMA-rt (StoffenManager Asbest), een digitaal instrument dat via internet beschikbaar is. De risicoklasse is mede afhankelijk van de methode van verwijdering. Het voordeel van deze manier van risicoklassebepaling is dat een uniforme uitkomst gegarandeerd wordt. Ieder afzonderlijk adviesbureau moet uiteindelijk op dezelfde risicoklasse uitkomen.

Type B:

Een type B onderzoek wordt altijd uitgevoerd als vervolg op een type A onderzoek.
De gemeente kan bijvoorbeeld een sloopvergunning afgeven onder voorwaarde dat tijdens de sloop het (door het asbestinventarisatiebureau geadviseerde) type B onderzoek wordt uitgevoerd.
Een type B onderzoek wordt geadviseerd wanneer tijdens het type A onderzoek een redelijk vermoeden bestaat van de aanwezigheid van niet direct waarneembaar asbest. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij riolering onder de woning of verloren bekisting bij funderingen. Tijdens dit type B onderzoek zal zwaar destructief onderzoek warden uitgevoerd. Dit dient ALTIJD te gebeuren in samenwerking met een (SC-530) gecertificeerde asbestverwijderaar.

Type 0:

Een type 0 onderzoek wordt uitgevoerd voorafgaand aan een risicobeoordeling conform NEN 2991. Dit onderzoek wordt uitgevoerd om vast te stellen of er asbest aanwezig is in een gebouw dat nog in gebruik is. Wanneer is vastgesteld dat binnen een (nog in gebruik zijnd) gebouw asbest aanwezig is, kan aanvullend een risicobeoordeling worden uitgevoerd conform NEN 2991. Dit onderzoek is dus NIET geschikt voor het aanvragen van een sloopvergunning.
klik hier om naar boven te gaan