Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Houten (balklaag) vloeren.


Een houten balklaag vloer bestaat uit drie onderdelen:
-    de houten balklaag;
-    de dekvloer;                            vloerafwerking houten dekvloer  het onderdeel "houten dekvloer".
-    en een eventueel plafond.   vloeren plafonds  het onderdeel "plafonds".

Voor de volgende onderwerpen betreffende de houten balklaag ga naar:

benamingen van onderdelen houten vloerbalklaag en houten balklaag algemeen;
richting van de balken, hartafstand en oplegging;
verankering van balklagen;   zie
balklaagverstijvingen;
samengestelde balklagen (moer-en kinderbalken);
bodemafsluiting en/of kruipruimte;
het ontwerpen van houten vloerbalklagen;

polymeerchemisch herstel/restauratie.



 

Benamingen van onderdelen houten vloerbalkaag:

bron afbeeldingen:   Jellema bouwkunde (1964)

benamingen houten vloerbalklaag
Jellema bouwkundeboek   

balk = bint
vuile balklaag = met ongeschaafde balken
schone balklaag = met geschaafde balken
enkelvoudige balkaag = zonder moerbint
samengestelde balklaag = met moer- en kinderbinten
strijkbalk = eerste balk evenwijdig aan muurzijde (ca 50 mm los van muur i.v.m vochttransport)
raveelbalk = hoofdbalk bij balklaagbrekingen waarin andere balken zijn opgelegd.
     (raveelbalken zijn vaak iets zwaarder i.v.m. grotere belasting en verzwakking door inkeping)
raveelhout = koppelbalk tussen twee hoofdbalken
kreupele balk = kortere balk tussen twee hoofdbalken die aan de raveling zijde in het raveelhout is opgelegd.
 

Houten balklaag algemeen:

De houten balklaag dient te ondersteuning van de houten vloer.

Zijn primaire funtie is het overbrengen van het gewicht van de vloer, de hierop staande muren en overige belastingen zoals meubels en mensen naar de onderstaande dragende muren en onderslagen.
Zijn secundaire functie is, via zijn koppelankers, het verkleinen van de kniklengte van de dragende muren.

De meest gebruikte houtsoorten zijn grenen, vuren en dennen, alsmede eiken. E.e.a. is afhankelijk van de eis of de balklaag in het zicht komt en wat is dan de afwerking is.

Bij het bepalen van balken rekening houden met de courante handelsmaten.
Let hierbij wel op ! De handelsmaten van de houtskeletbouw balken zijn veelal Noord Amerikaanse houtmaten en deze verschillen van de Europese.
klik hier om naar boven te gaan



 

Richting van de balken, hartafstand en oplegging:


Richting van de balken:

  • Richting bij voorkeur in de richting van de kortste overspanning.
    (= economischer)
     
  • Zolderbalklagen bij voorkeur in de richting van de spanten i.v.m. opnemen trekkrachten spanten,
    tenzij trekbalk spant is tevens onderslag.
     
  • I.v.m. instortingsgevaar door explosie bij voorkeur geen balken opleggen in buitenmuren waar de ramen zitten.
    (dit gaat niet altijd op voor vrijstaande woningen en hoekwoningen)

    Bij rijtjes woningen van rond 1900 was dit normaal. De woningen hadden een voor- en een achterkamer. Op deze scheidingsmuur werden de balken aan elkaar gekoppeld en de andere zijde in de buitenmuur opgelegd. Het voordeel hiervan was dat de balken niet behoefden te worden opgelegd in de scheidingsmuur naar de buren.
    Explosiegevaar was er niet, want gasgebruik voor koken en verwarming was toen nog niet standaard aanwezig.
     

  • Als er geen dragende latei wordt toegepast de balken boven de ramen opvangen met een raveling (raveelhout en staartbalken).

Hartafstand van de balken:

Onderlinge afstand hart op hart van 44-75 cm (mede afhankelijk van toe te passen vloerhout).
Bij het bepalen van deze maat indien mogelijk ook rekening houden met de toe te passen steenmaat.
tabellen  de tabellen met maximale balkafstanden voor woonhuizen bij het onderdeel tabellen houtafmetingen constructief.

maatvoering vloerbalklaag 
Jellema

Oplegging van de balken:

Oplegging balken minimaal 11 cm (vuistregel 2/3 van vloerdikte). Klamplagen aan de muur mogen niet worden meegeteld.

aantekeningen HTS   aantekeningen HTS (1977)

Als het metselwerk niet in staat is de randspanningen die ontstaan op te nemen dan moeten we onder de balken hardere klinkers,o.i.d. toepassen die deze krachten wel kunnen opnemen.
zie   het onderwerp "Opleggingen op metselwerk" van het onderdeel "gevels - metselwerkgevels".
klik hier om naar boven te gaan



 

Balklaagverstijvingen:

Al voldoet een balklaag aan de eisen van draagkracht (buigingsmoment) dan kunnen er, vooral bij grotere overspanningen, nog trillingen voorkomen.
De nadelige gevolgen hiervan kunnen zijn scheuren in een direct aan deze balklaag opgehangen stucplafond.

Andreaskruis - Jellema bouwkundeboek

Het is dus zaak de balklaag zwaarder uit te voeren dan rekenkundig nodig of te verstevigen.
Het verstevigen van de balklaag kan met een z.g. Andreaskruis van hout of bandstaal geschieden.

zie   Andreaskruis:  (artikel uit Bouwwereld - ??)
klik hier om naar boven te gaan



 

Samengestelde balklagen:

De moerbalk, ook wel moerbint genoemd, is een zware balk die van muur tot muur loopt. Deze balk draagt de kinderbalken of kinderbinten, kleinere balken die haaks op de moerbalk liggen. Tezamen vormen de moer- en kinderbalken als balklaag de dragende constructie waarop de vloer rust.

Onder de moerbalk kan nog een onderslagbalk zijn aangebracht, die dient als extra ondersteuning.

Jellema bouwkundeboek   zie  verder bij moer- en kinderbintenplafonds

zie  voor oplegging kinderbint op moerbalk het onderdeel houtverbindingen bij draagtructuur/skelet
klik hier om naar boven te gaan



 

Bodemafsluiting en/of kruipruimte:


Bij begane grond balklagen is het noodzakelijk om een bodemafsluiting toe te passen, de ruimte onder de vloer te ventileren, en op voldoende hoogte (20 tot 30 cm) boven het maaiveld te blijven.

De balken en de onderkant van de vloer dienen met een conserveringsmiddel te worden behandeld en de benodigde ventilatiegaten moeten worden voorzien van muisdichte roosters.

Een combinatie van spouwventilatie - kruipruimteventilatie is niet aan te bevelen.
 

 

vloeren kruipruimte  kruipruimte
 

klik hier om naar boven te gaan



 
aantekeningen HTS

Het ontwerpen van houten vloerbalklagen:


Houten vloerbalken worden ontworpen aan de hand van de te maken ravelingen, om zoveel mogelijk raveelbalken te voorkomen.
Het gevolg hiervan is dat de h.o.h. afstanden van de balken zullen variŽren, iets dat we bij balklagen die in 't zicht komen meestal willen vermijden. - een compremis is dan onvermijdelijk.

Bij een verdiepingsbalklaag zullen we niet alleen rekening moeten houden met de ruimte-indeling op deze verdieping doch ook met de indeling onder deze verdieping.
Muren die worden opgenomen door een balklaag moeten via die balklaag worden opgevangen door onderstaande muren en/of onderslagbalken.

zie extra   voorbeeld   (bron:   Jellema bouwkundeboek 1966)

Niet dragende muren minimaal enkele centimeters los houden van de balklagen i.v.m. doorbuiging van de balklagen.
Indien we hier geen rekening mee houden dan zullen de niet dragende muren alsnog dragend worden, met mogelijke ongwenste belastingafdracht..

zie extra   voorbeeld balklaagberekening UTS 1966

zie  voor oplegging raveelbalken, etc. het onderdeel houtverbindingen bij draagtructuur/skelet
klik hier om naar boven te gaan



 

Polymeerchemisch herstel/restauratie van balk en houtconstructies:

Binten vertonen op de plaatsen waar zij in de muren zijn opgelegd, door schimmel- en zwam-aantasting vaak sterke rottings versehijnselen. Vaak is alleen de kop vermolmd met alle gevolgen van dien.
De monument bezitter is nu genoodzaakt zijn toevlucht te nemen in:
  • het vervangen van de kop met een nieuw stuk hout:
    nadeel:   De nieuwe zichtbare lasverbinding.
  • vervanging van de gehele bint;
    nadeel:   Meestal de houtmaat en de lengte, alsmede de vraag of het hout voldoende is uitgewerkt.
  • indien mogelijk het aanbrengen van sleutelstukken;
    nadeel:   Is dit esthetisch en historisch verantwoord.
  • het aanbrengen van metalen steunpunten;
    nadeel:   de esthetica.
  • Polymeerchemisch herstel.
Polymeerchemische houtrestauratie heeft tot doel verweerde of weggerotte houtdelen te vervangen door epoxymortel, zodanig dat de balk zijn oorspronkelijke vorm en stevigheid terugkrijgt. Polymeerchemische houtrestauratie
    Werkwijze bij herstelling van b.v. een balkkop:

  • Opschoren van de balk tot op het oorspronkelijke niveau (verwijderen van aftimmerlatten, etc.)
  • Vrijmaken van de te behandelen balk door wegkappen omringend metselwerk;
  • Verwijderen aangetaste hout;
  • Aanbrengen van wapeningstaven in het gezonde hout;
  • Plaatsen van een bekisting;
  • Ingieten van de epoxymortel;
  • Na zeven dagen uitharding bekisting verwijderen;
  • Onderstempeling wegnemen na volledige doorharding ( 28 dagen ).
Deze methode is van buitenaf niet zichtbaar en voldoet dus aan alle esthetische normen.

Bij houtverbindingen die aan hoge belastingen zijn blootgesteld kunnen eventueel met behulp van een inwendig raster extra worden versterkt.
 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 15-03-2017

 

 
klik hier om naar boven te gaan


 

 

 extra informatie behorende bij:
Balklaagverstijvingen:
klik hier om naar boven te gaan

Andreaskruis:

(artikel uit historisch bouwkroniek - ??)

artikel historisch bouwkroniek
 

 


 extra informatie behorende bij:
Het ontwerpen van houten vloerbalklagen:
klik hier om naar boven te gaan

Voorbeeld ontwerp van vloerbalklaag:

(bron:   Jellema bouwkundeboek 1966)

ontwerpen van vloerbalklagen - Jellema bouwkundeboek

ontwerpen van vloerbalklagen - Jellema bouwkundeboek
 

 


 extra informatie behorende bij:
Het ontwerpen van houten vloerbalklagen:
klik hier om naar boven te gaan

Voorbeeld balklaag berekening:

aantekeningen UTS bouwkunde 1966



klik hier om naar boven te gaan