Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Steenformaten.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

maatvoering op tekening;
steenformaten;


 

Maatvoering op tekening:

Bij het ontwerpen van gebouwen is het praktijk geworden dat tekeningen al in dit stadium van een nauwkeurige maatvoering worden voorzien.

  metselwerk maatvoering.

De ontwerper die baksteen in de gevel toepast wil in deze fase al weten wat de maat van de gekozen baksteen is. Samen met de bepaling van de dikte van lint- en stootvoeg wordt de maatvoering van het gevelmetselwerk hiermee vastgelegd.

Opmeten van stenen uit een typemonster, voor de maatvoering op tekening, zal altijd tot problemen lijden.
Het is daarom zaak om in overleg met de fabrikant afspraken te maken over de mogelijkheden van nauwkeuriger declaraties.
Alleen op basis van een leveringsmonster (uit de reeds geproduceerde partij), waarin alle karakteristieken van de sortering voorkomen, kan een juiste gemiddelde maat worden bepaald.

Zie voor infoblad 21 m.b.t. maatvoering in baksteenmetselwerk van de Bond van Baksteen Fabrikanten bij verwijzingen naar externe sites van derden
klik hier om naar boven te gaan



 

Steenformaten:

Metselbaksteen qua fabricage onder te verdelen in o.a. (machinale) handvormsteen, vormbaksteen en strengperssteen wordt in verschillende formaten, verschillende kleuren (mangaan, paars, rood, geel, wit, etc.) en oppervlaktestructuren (bezand, glad, generfd, geglazuurd en gekamd) in de handel gebracht.

De steenformaten zijn van oudsher in verschillende streken (vaak aan de grote rivieren, vandaar de naam) ontstaan, maar zijn, wat de produktie betreft, niet aan die streken gebonden gebleven. De bekendste formaten in Nederland waren:

  • Waalformaat
  • Vechtformaat
  • IJsselformaat
  • Maasformaat
Van deze formaten is de Waalformaat de meest bekende. Vooral door zijn gunstige dikteverhouding in het metrieke stelsel
(Bij gebruik van een standaard voeg gaan er 16 lagen in 1 meter.)

Sinds 1 april 2006 is de baksteen norm NEN-EN 771-1 van kracht.
De Europese productrichtlijn voor metselbaksteen. Op basis hiervan wordt het CE-merk afgegeven.
In de NEN-EN 771-1 zijn niet langer de begrippen waalformaat, vechtformaat, etc. vastgelegd.
Deze formaataanduidingen mogen, vanuit historisch besef, wel gebruikt blijven worden, opdat men weet over wat voor soort product men spreekt.
Ten behoeve van objectieve productinformatie van fabrikant naar afnemer, moet de fabrikant vr de daadwerkelijke productie de gemiddelde maat van het product declareren met de bijbehorende tolerantie (T) op de gemiddelde maat alsook op de maatspreiding (R).
De afmetingen, de toleranties en de maatspreiding worden bepaald volgens NEN-EN 772-16 en aanvullingen in NEN-EN 771-1. De fabrikant kan met Tm, resp. Rm kleinere of grotere afwijkingen declareren.

De baksteen formaten die in Nederland volgens de Nederlandse Bond van Baksteenfabrikanten het meest voorkomen zijn:

Nederlands Verbond Baksteen fabrikanten

metselsteen formaten (http://www.baksteen.be)
Voor de in Belgische baksteenformaten die ook bij ons regelmatig voorkomen zie bij verwijzingen naar externe sites van derden

De kalkzandsteen formaten die in Nederland voorkomen zijn:
(De maatverschillen die voorkomen t.o.v. de bakstenen vinden hun oorsprong in het productieproces.)

voor overige kalkzandsteen formaten (www.calduran.nl)
voor overige kalkzandsteen formaten (www.calduran.nl)
voor overige kalkzandsteen formaten (www.calduran.nl)

  Naast deze formaten zijn er nog vele anderen. Een kleine rondleiding op internet toont dit aan.
 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 08-11-2009

 

 
klik hier om naar boven te gaan


 

 

 extra informatie behorende bij:
Steenformaten:
klik hier om naar boven te gaan

Formaten metselbaksteen (stuks afhankelijk van voegdikte)


Naam:Afkorting:Afmeting in mm:Ca. st. per m2:
2 DF 240 x 115 x 11333
3 DF 240 x 175 x 11333
Booms 175 x 82 x 5090
Brabantse steen 188 x 88 x 5384
Brussels 195 x 95 x 6570
Bundesnormaalform.BNF240 x 115 x 5265
Campina 290 x 90 x 6545
Dordtse steen 180 x 88 x 4399
Engels formaatEF215 x 102,5 x 6565
EuroformaatENF240 x 100 x 7148
F5 230 x 110 x 5762
Frans Formaat IFF1220 x 105 x 5470
Frans Formaat IIFF2220 x 105 x 6558
Friese drieling 184 X 80/84 X 40/43103
Friese mop 217 x 103 x 4580
Goudse steen 155 x 72 x 5396
Groninger steen 240 x 120 x 6057
Hamburger dun 220 x 105 x 5564
HilversumsformaatHF225/240 x 105/115 x 40/4282
HSL (werkende maat) 300 x 100 x 8033
IJsselformaatIJF160 x 78 x 41118
Kathedraalformaat I 240 x 115 x 6553
Kathedraalformaat II 270 x 105 x 5555
Kieler dik 230 x 110 x 6556
Klamp 180 x 85 x 4594
Kloostermop I 280 x 105 x 8038
Kloostermop II 320 x 130 x 8034
LEMLEM290 x 90 x 9033
Lilliput I 160 X 75 X 35131
Lilliput 2 150 x 70 x 30156
Limburgse steen 240 x 120 x 6553
Moduul 50M50190 x 90 x 5083
Moduul 65M65190 x 90 x 6567
Moduul 90M90190 x 90 x 9050
Moef 215 x 100 x 6556
NormaalformaatNF240 x 115 x 7150
Renova / Restomat 210 x 100 x 5567
RF 250 x 120 x 6551
RijnformaatRF175/184 x 84/90 x 40/45100
RijnformaatRF175/184 x 84/90 x 40/45100
Romeins formaat 240 x 115 x 4277
Utrechts plat 215/220 x 102/103 x 38101
VechtformaatVF210 x 100 x 4091
WaaldikformaatDF210 x 100 x 6561
WaalformaatWF210 x 110 x 5076

klik hier om naar boven te gaan