Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

De tuin.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

algemeen;
de huidige ideale (standaard) tuin;
de verticale tuin;
voor de volledig betegelde tuin versus hemelwaterafkoppeling   

plantenkassen;
groen in gebouwen;

de oudste heemtuin (1925);
Louis Le Roy (1971);

voor daktuinen   



 

Algemeen:

Hoe zag de tuin er vroeger uit?
Oude tekeningen geven een idee. Hoewel met een kanttekening:   dit gaat alleen op voor dergelijke herenhuizen. bron afbeelding:   Rhynlands fraaiste gezichten:
Haeswijk toebehorende den Heer Diderik van Leyden.
Secretaris van het Hoogheemraadschap van Rhynland.
Heere van Westbarendregt Hardingsveld & &.

 

De gewone niet-stedelijke burger had hoogstens een tuin voor consumptief gebruik (groenten en kleinvee zoals kippen, geit, etc.) en in de stad had men meestal niet meer dan een gezamelijke binnenplaats met een sekreet.

  het onderwerp
"De geschiedenis van het toilet" bij het onderdeel "Sanitair".


 

Heemtuin:

bron tekst:   Wikepedia
Een heemtuin, heembos of heempark is een kunstmatig, veelal omheind landschapselement, bedoeld om het inheemse, wilde flora en fauna te laten zien.
Zie als voorbeeld de oudste heemtuin uit 1925 van Jac Thijsse en de ecokathedraal te Heerenveen van Louis Le Roy.

Volkstuin:

bron tekst:   Wikepedia
Een volkstuin is een particuliere tuin die niet bij de eigen woning ligt.
Volkstuinen liggen zelden solitair, maar meestal met enkele tientallen of honderden verzameld in een volkstuincomplex.
Volkstuinen zijn er in vele soorten en maten: van traditionele moestuinen waar groente en eventueel fruit en kruiden op verbouwd worden, tot siertuinen met bloemen, heesters, een gazon, een vijver en zelfs bomen.

Afhankelijk van de gemeentelijke bouwvoorschriften mogen er opstallen op staan:    zoals een platte bak, een kas, een schuurtje of een tuinhuis.
Een ideaal paradijs voor de "Doe-het-zelver" met of zonder linkerhanden.


klik hier om naar boven te gaan


 

De huidige ideale (standaard) tuin:

bron tekstafbeeldingen: eigen huis magazine september 2016


 

Water:


  het onderwerp "Hemelwater afvoer systemen" bij het onderdeel "Daken - algemeen".

  het onderwerp "Daktuinen" bij het onderdeel "Platte daken".


 

Beplanting:


  voor bomen en heggen het onderwerp "Burenrecht".

  voor het verwijderen van bomen het subonderwerp "Flora en fauna - kapvergunning" van het onderdeel "buitenschil - algemeen.


 

Tuinverlichting:


 

De erfafscheiding:


  voor afscheiding en afsluiting het onderdeel "Burenrecht".

Schutting en/of scheidsmuur hoogte achtertuin:

Voor achtertuinen die niet grenzen aan een publiekelijke gemeentegrens (ook wel voorgevelrooilijn genoemd) mag je tot een hoogte van 2 meter vergunningsvrij een schutting of scheidsmuur plaatsen (bij hoogteverschillen tussen tuinen geldt het hoogste perceel) tenzij een verordening of een plaatselijke gewoonte de wijze of de hoogte van de afscheiding anders regelt.
Plaatst je de schutting of scheidsmuur in overleg met de buren op de erfgrens dan zijn zij automatisch mede-eigenaar.

Schutting en/of scheidsmuur hoogte voortuin:

Voor voortuinen die niet grenzen aan een voorgevelrooilijn geldt, voor vergunningsvrij, een hoogte van maximaal 1 meter.

Bij een zijtuin is er altijd sprake van een publiekelijke gemeentegrens.

Let dus op!
Bij een achterpad is er niet altijd sprake van een publiekelijke gemeentegrens. Er bestaat namelijk ook nog een recht van overpad.
Je doet er dus goed aan om voor de plaatsing bij de gemeente te checken wat mogelijk is.


 

De grond:

Bij gebruik van grond als moestuin op plaatsen waar fabrieken, benzinestations e.d. hebben gestaan let dan op!
Zie naaststaand 12 ambachten artikel uit 1992.

 

Het terras:

De crocussen, in het voorjaar, tussen de bestrating op het pad naar mijn schuur.

 

 

 
Ook bij een carport is een open bestrating mogelijk.

Echter bij fanatieke autosleutelaars heeft de vloeistofdichte bestrating de voorkeur boven een open bestrating. Een afvoerput met olie afscheider is dan ook gewenst, doch voor de Doe-het-zelver juridisch geen verplichting.

  het onderwerp "Bestrating".
  het onderwerp "Olie- en vetafscheiders" bij het onderdeel "Riolering".


 

Bestrijdingsmiddelen:

Onkruid bestaat eigenlijk niet.
Onkruid is namelijk een niet gewenste bodembedekker, die groeit op plaatsen waar de bodem nog niet voor de volle 100% is bedekt.
 

Je kunt dus ook kiezen, naast de hier genoemde cacao doppen, voor een gewenste bodembedekker met bloemen.


Dieren:


  het onderwerp "vogelvriendelijk bouwen" bij het onderdeel "daken - divers".
 

 

 


klik hier om naar boven te gaan


 

De verticale tuin:


Meer groen in de tuin aanbrengen kan ook door verticaal tuinieren. Dit gebeurde vroeger vooral door het laten groeien van klimop tegen een muur, maar door de ontwikkeling van het gebruik maken van andere planten en door de komst van nieuwe materialen en technologieŽn is de term de verticale tuin ontstaan.

De verticale tuin neemt weinig ruimte in beslag en is om deze reden zelfs ook voor een balkon geschikt.
De verticale tuin zien we daarom thans vooral in steden waar veel huizen alleen een kleine stadstuin, balkon of dakterras hebben.

Maar ook hier geldt:   net als bij een normale tuin, na het ontwerp, de keuze en realisatie, komt de tijd van beheer en onderhoud.
Met andere woorden, heb je geen groene vingers en het geld er niet voor over, begin er dan niet aan.

Er zijn verschillende manieren, van doe-het-zelf tot professioneel, om een verticale tuin, afhankelijk van zijn ligging (voor een noordgevel zijn nl. niet alle planten geschikt), aan te leggen;

Met behulp van een pallet, etc. :
Bevestig potjes, stoffen zakjes of gerecyclede plastic flessen gevuld met planten aan een pallet of schutting. Plaats de pallet op een mooie plek in je tuin of op je balkon en het verticaal tuinieren kan beginnen.

D.m.v. plantenbakken aan de muur:
Zoals het ook in het verleden gebeurde, maar dan met meerdere bakken boven elkaar.
  voor de plantenbak uit het verleden het onderwerp "Gevel plantenbakken" bij het onderdeel "buitenschil - balkon, etc.".

D.m.v. een groene muur bestaande uit:
Een gevelbegroeiing van klimplanten, vanuit de volle grond of vanuit een plantenbak gevuld met een groeimedium, welke al of niet (afhankelijk van de plant) met een klimhulp (zoals spandraden, gaaswerken of houten rasters) omhoog of omlaag groeien tegen het bouwwerk, .

En / of een verticale tuin van beplanting aangebracht in / aan verticaal geplaatste modules welke weer door middel van een ophangsysteem zijn bevestigd aan het bouwwerk.

Verticale tuinen hebben over het algemeen meer planten die de aarde moeten delen dan wanneer je een gewone tuin hebt. Dit heeft tot gevolg dat een verticale tuin sneller uit kan drogen, omdat meer planten vocht uit het kleine beetje aarde moeten halen.† In sommige gevallen kun je gemakkelijk met je gieter of sproeier bij de planten komen, maar wanneer dit lastig wordt of je er de tijd niet voor hebt, kun je je ook verdiepen in de mogelijkheid om een bewateringssysteem te nemen. Dit irrigatiesysteem zorgt ervoor dat je planten altijd van genoeg water voorzien zijn.

Mogelijke nadelen van een (professionele) verticale tuin over meerdere verdiepingen naast de kosten van aanschaf en het aanbrengen zijn:

Het onderhoud:    tuin onderhoud op hoogte is moeilijk en duur;

Muren van buurpanden mogen zonder toestemming niet zo maar worden gebruikt.

De muur / gevel moet geschikt zijn om het extra gewicht van frame, aarde (substraat), planten en water kunnen dragen en onvolkomenheden zoals scheuren, loszittende voegen, etc. moeten eerst worden hersteld.
Dit brengt extra kosten met zich mee.

Indien de frame opbouw te dicht op de gevel zit kan deze, afhankelijk van zijn ligging, permanent vochtig blijven wat ten koste kan gaan van zijn levensduur, daarnaast moet de gevel zelf ook kunnen ademen.
  indien gewenst voor metselwerkgevels het subonderwerp "De ventilatie van de spouwmuur (open stootvoegen)" van het onderwerp "Metselwerk verbanden, voegen, specie, etc." behorende bij het onderdeel "gevels - metselwerkgevels".

Voorkom dat ongedierte en wildgroei van planten (vooral klimopsoorten) via de open stootvoegen, etc. achter de buitengevelwand kunnen komen.

Een groene gevel trekt insecten aan, die via de ramen naar binnen kunnen komen. Horren zijn derhalve geen overbodige luxe.

Indien ramen in een groene gevel niet naar binnen kunnen worden geopend kan glazenwassen een probleem zijn, daar ladders niet zo maar te plaatsen zijn.
  het onderwerp "Gevels en daken - gevelonderhoud" behorende bij het onderdeel "buitenschil - onderhoud".

En let op! Verdorde planten in een groengevel benadelen de brandveiligheid via de toename van brandoverslag.


klik hier om naar boven te gaan


 

Plantenkassen:

Er zijn verschillende typen kassen die samengevat 'staand glas' genoemd worden. Dit in tegenstelling tot platglas, oftewel de broeibak.
Broeibakken worden afgedekt met z.g. eenruiters

Een broeikas is een draagstructuur van hout of metaal met een glazen en/of doorzichtige kunststof beplating die gebruikt wordt voor het kweken van planten in een beschermde omgeving.

De kas rechts op de foto heb ik op 16 jarige leeftijd, samen met mijn vader op de Lisserse volkstuin gemaakt van oude eenruiters en een skelet van 2 x 3 duims hout. Of hij er nu nog staat. Ik zou het niet weten. Maar in die tijd functioneerde hij prima.


 

bron tekst: ††Wikepedia
De traditionele negentiende-eeuwse kas was een gebouw dat werd aangetroffen in de tuinen van grote huizen en werd gebruikt voor het kweken van veeleisende of zeldzame planten uit warme gebieden die in een kouder klimaat anders niet zouden kunnen overleven.

Veel steden, vooral die in gematigde klimaten en met grote bevolkingscentra bezitten grote kassen om tropische planten tentoon te stellen.
Dit type kas was populair in het begin van de negentiende eeuw en aan het einde van die eeuw speelden ze ook een sociale rol, bijvoorbeeld voor tea-party's.

Voor de Doe-het-zelver:


bron:   12 ambachten - voorjaar 1992

  de genoemde tips.


klik hier om naar boven te gaan


 

Groen in gebouwen:

Als in een vroeg stadium het beplantingsconcept in het ontwerp wordt geÔntegreerd en een beplantingsdeskundige tijdig wordt geconsulteerd biedt dit de beste garantie voor een probleemloos en duurzaam Ďgroení gebouw/interieur.

Stel in de fase van het "Voorlopig Ontwerp" een ontwerpteam samen dat over de benodigde kennis en ervaring beschikt; betrek hier, indien nodig, een plantendeskundige bij en stel de volgende vragen.

  • Kan de beplante ruimte geÔntegreerd worden in het energie- en installatieconcept en hoe is dit te optimaliseren?
  • Welke invloed kan beplanting hebben op het binnenmilieu (temperatuur, ventilatie, RV, luchtkwaliteit, akoestiek) en de energiebalans?
  • Wat is de invloed van beplanting op de daglichttoetreding en andersom?
  • Heeft de beplanting invloed op de toekomstige flexibiliteit van het gebouw?
  • Welke planten zijn bij het ontwikkelde gebouwconcept toepasbaar, bekeken vanuit plantcondities, vormgeving, etc.?
  • Wat zijn de constructieve consequenties van het gekozen beplantingsconcept en hoe is dit op een optimale en creatieve manier in te passen in het ontwerp van de constructie?
  • Kan regenwater worden opgevangen en worden gebruikt voor de planten?

Plantkeuze:

De plantkeuze moet altijd worden afgestemd op de groeifactoren, zoals die voorhanden zijn op de plek in het gebouw waar de plant zal worden geplaatst.

De voornaamste eisen die de plant stelt aan zijn omgeving, de zogenaamde groeifactoren, zijn daglicht, temperatuur, luchtvochtigheid, water, voeding en een tochtvrije omgeving.
De door de plant ontvangen lichthoeveelheid, de luchtvochtigheid en de temperatuur worden bepaald door de kenmerken van gebouw en installaties.

Dit betekent dat beslist niet elke plek in het gebouw zonder meer geschikt is voor planten.


klik hier om naar boven te gaan


 

De oudste heemtuin:

bron  Thijsse's hof wordt rijksmonument:    tijdschrift van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 2015-3


klik hier om naar boven te gaan



 

Louis Le Roy:

bron intervieuw met L.G. Le Roy:   Plan 7 1971


 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 12-10-2019

 

 
klik hier om naar boven te gaan


 

 

 extra informatie behorende bij:
Plantenkassen:
klik hier om naar boven te gaan


klik hier om naar boven te gaan